السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
478
تفسير الميزان ( فارسي )
ناحيه پروردگار تو است و خدا از آنچه ميكنيد غافل نيست ( 149 ) . و از هر جا بيرون شدى رو بسوى قسمتى از مسجد الحرام كن و هر جا هم كه بوديد رو بدان سو كنيد تا ديگر مردم بهانه اى عليه شما نداشته باشند مگر آنهايى كه ستمكارند ، پس از آنها مترس و از من حساب ببر براى اينكه نعمتم را بر شما تمام كنم باشد كه راه را بيابيد ( 150 ) . همانطور كه رسولى در ميانه شما فرستادم تا آيات ما را بر شما بخواند و تزكيه تان كند و كتاب و حكمتتان بياموزد و بشما ياد دهد آنچه را كه هرگز خودتان نمىدانستيد ( 151 ) . بيان اين آيات اگر مورد دقت قرار گيرد ، آياتى است زنجيروار ، منتظم و مترتب بر هم كه داستان قبله شدن كعبه براى مسلمين را بيان مىكند ، پس نبايد به گفتار بعضى اعتناء كرد كه گفتهاند : اين آيات نامنظم است ، آن آيه كه بايد جلوتر ذكر شود ، عقبتر آمده ، و آنكه بايد عقب در آيد جلو افتاده ، و همچنين گفتار بعضى كه گفتهاند : در اين آيات ناسخ و منسوخ هست ، و اى بسا رواياتى هم بر تاييد گفتار خود آورده باشند ، كه به آن روايات هم نبايد اعتناء كرد ، چون مخالف با ظاهر آيات است . * ( ( سَيَقُولُ السُّفَهاءُ مِنَ النَّاسِ : ما وَلَّاهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِي كانُوا عَلَيْها ؟ ) ) * قبل از اين آيات ، داستان ابراهيم ع خاطر نشان ميشد ، كه نسبت به مسئله قبله جنبه توطئه و زمينه چينى داشت ، آيه مورد بحث توطئه دوم است ، و نيز ميخواهد جواب از اعتراض ماجراجويانى را كه ميخواهند حادثه اى سوژه آفرين پيش آيد ، تا مشغول جدال و بگو مگو شوند ، به رسول خود تعليم دهد ، و گفتيم : كه در آيات قبل نيز زمينه مسئله قبله را چيده بود سرگذشت ابراهيم و كرامتهايى كه در درگاه خدا داشت ، و كرامت فرزندش اسماعيل ، و دعاى آن دو بزرگوار براى كعبه ، و مكه ، و رسول خدا ( ص ) ، و امت مسلمان ، و نيز بنا كردن خانه كعبه ، و ماموريتشان در خصوص تطهير خانه براى عبادت را ذكر فرموده بود . و معلوم است كه برگشتن قبله از بيت المقدس به كعبه ، از بزرگترين حوادث دينى ، و اهم احكام تشريعيه است ، كه مردم بعد از هجرت رسول خدا ( ص ) به مدينه با آن روبرو شدند ، آرى در اين ايام اسلام دست به انقلابى ريشه دار مىزند ، و معارف و حقايق خود را نشر ميدهد ، و معلوم است كه يهود و غير يهود در مقابل اين انقلاب ، ساكت نمىنشينند ، چون مىبينند اسلام يكى از بزرگترين مفاخر دينى آنان را كه همان قبله ايشان بود ، از بين مىبرد ، قبله اى كه ساير ملل بخاطر آن تابع يهود و يهود در اين شعار دينى متقدم بر آنان بودند .